یک نماینده ی پارلمان که مخالف سرسخت دولت و شانس اول

ریاست جمهوری است و جناح حاکم سعی در حذف او دارد در یک

جلسه ی سخنرانی انتخاباتی دچار سوء قصد می شود و علیرغم

تلاش پزشکان کشته می شود.   

   بازرس ویژه ای از طرف دادستانی مسئول پیگیری این قضیه می شود

و معلوم می شود که دو نفر سوء قصد کننده به جان «دکتر زد» عضو یک

گروه سلطنت طلب بوده که با اشاره و هماهنگی پلیس شهر این اقدام

را انجام داده اند.

   بازرس ویژه به یاری خبرنگاری که در میتینگ انتخاباتی حضور داشته

و با کمک عکس ها و تحقیقات او پرده از راز قتل دکتر و دخالت پلیس و

مقامات دولتی برای حذف کاندیدای مخالف برداشته و آنان را به دست

عدالت می سپارد.

   اما چند روز قبل از برگزاری دادگاه، نظامیان کودتا کرده و دولت را به

دست می گیرند، بازرس و معاونش را از کار برکنار و همکاران دکتر زد

را به زندان و تبعید و محرومیت دچار می کنند!

   فیلم سینمایی زد در سال 1969 توسط گوستاو گاوراس کارگردان

یونانی الاصل فرانسه ساخته شده و در آن ایو مونتان در نقش دکتر

زد، ایرنه پاپاس در نقش همسر او و ژان لویی ترنتینیان در نقش

بازرس ویژه بازی کرده اند. میکیس تئودوراکیس، موسیقی آن را

ساخته که از تاثیرگذارترین موسیقی های سینمای جهان است. فیلم

زد که در سال 1970 جایزه ی اسکار را از آن خود کرد بر اساس رمانی

به همین نام نوشته ی واسیلیس واسیلیکوس ساخته شد و نشان

می دهد که طبقه ی حاکم چگونه برای حفظ موقعیت و قدرت خود با

سوء استفاده از جهل و ناآگاهی و فقر و فاقه ی مردم عادی از آنان

برای از میان برداشتن خیرخواهان جامعه که دشمنان و مخالفان آن

طبقه هستند سود می برد تا همچنان بر دوش مردم سوار مانده و

سواری بگیرد!