در نهارخوری دانشکده، بعد از صـرف غذا، صحبـت از

ایـن بـه میـان آمـد کـه چگونـه می تـوان احتمـال وقـوع

حوادث را به دست آورد. ریاضی دان جوانی که در میان

جمع بود، سکه ای را از جیبـش بیـرون آورد و گفت: اگر

سکـه را پـرتـاب کنـم، احتمـال اینـکه شیـر بیایـد چقـدر

است؟

   یکی از حاضران گفت: «احتمال» یعنی چه؟

   ریاضی دان جوان گفت: این خیلی ساده است.سکه

بعـد از پرتـاب می توانـد به دو صـورت بیاید: شیر یا خط.

در این مورد فقـط دو حالت ممـکن است. اگر شیر آمدن

برای مـا مهـم باشد، از این دو حالـت فقط یک حالت آن

برای ما مناسب است. پس احتمـال یعنی:

«تعداد حالات دلخواه از تعداد حالات ممکن»

   کسـی که سـؤال کرده بـود گفـت: پس 1/2 احتمـال

دارد که شیر بیاید و 1/2 احتمال دارد که خط بیاید،بله؟

و ریاضی دان جوان سخن او را تأیید کرد.

   در همین موقـع یکی از شرکت کننـدگان گفت: سکه

آسان است، بیایید تـاس را در نظـر بگیریم.

    ریاضـی دان جوان پیشنهـاد او را پذیـرفت و گفت: در

یک تاس استاندارد، بر روی هر سطح مکعب یک رقم از

ارقام 1 تا 6 حک شده است، که جمع دو سطح روبروی

هم همیشه 7 می شود. وقتی که تاس را می اندازیم،

بر روی یک سطح خود فرود می آید. چون حالات ممکن

6 اسـت، احتمـال شش آمـدن تاس 1/6 می شـود و یا

احتمال فـرد بودن عـددی که می آیـد 3/6 یا 1/2 است.

همین طور احتمـال زوج آمدن، احتمال کمتر از 5 آمدن و

... را می توان حساب کرد.

   در این موقع یکی دیگر از حاضران در حالی که سیبی

را قاچ می کرد، گفت: آیا واقعا" در تمام حالات می توان

احتمال حوادث را حساب کرد؟ مثلا" احتمال اینکه اولین

عابری که از جلـوی پنـجره رد شود، مـذکّر باشد، چقدر

است؟

   ریاضی دان جوان خوشحال از اینکه بحث گل انداخته

و مورد توجه حاضران قرار گرفته، گفت: این احتمال هم

مسـاوی 1/2 است. چون از میـان دو حالـت «مـذکر» و

«مـؤنث»، یکی از حالات دلخواه مـاست.

   یکی از حضار پرسید: خوب احتمال اینکه دو نفر اولی

که از جلوی پنجره می گذرند، مرد باشند چقدر است؟

   ریاضی دان جوان گفت: بسیار خوب! چون ما حالا در

ساختمان دانشکده هستیم و دراینجا کودک و خردسال

نیسـت و همگـی کارکنـان مـرد یا زن هستنـد، احتمـال

اینکه عابـر اولـی مـرد باشد 1/2 و احتمـال اینکـه عـابـر

دومی هـم مـرد باشد نیـز 1/2 است. پس از بیـن چهار

حالـت مـمکـن (م ، ز) (م ، م) (ز ، م) (ز ، ز)، فقـط یک

حالـت آن بـرای مـا منـاسـب اسـت کـه همـان (م ، م)

باشـد. پس احتمـال اینـکـه دو عـابـر اولـی که از پشـت

پنجره بگذرنـد، مرد باشند 1/4 است.

   یکی دیگر از اعضا با علاقه گفت:اجازه بدهیـد احتمال

اینکه سـه نفـر اولـی که می گذرنـد مـرد بـاشنـد را من

بگویم. همـه ی حاضران پذیرفتنـد و او گفت:احتمال مرد

بودن عابر اول 1/2 و احتمال مرد بودن عابر دوم هم 1/2

و احتمـال مـرد بـودن عـابـر سـوم هـم 1/2 اسـت. پـس

احتمال اینکـه سه عابـر اول مـرد باشنـد 1/2×1/2×1/2

یعنی 1/8 است. همگی حضار با اشتیاق برای او دست

زدند و بدین وسیلـه او را تـأییـد کردند.

   وقتی که حاضران احتمـال اینکه ده نفـر اول عبوری از

مقابل پنجره را که مـرد باشنـد، محاسبه کردند به کسر

1/1024 رسیدند.

  1/2×1/2×1/2×1/2×1/2×1/2×1/2×1/2×1/2×1/2

   در اینـجا ریاضـی دان جوان گفت: یعنـی احتمال اینکه

هـر ده نفـر اول گذرنـده مـرد باشنـد، از یـک در هزار هم

کمتر است. یعنی اگر شمـا یک تومـان شـرط ببنـدید که

این حادثـه اتفـاق می افتـد، من می توانـم هـزار تومـان

شرط ببنـدم که این اتفـاق نمی افتد! البته باز هم شما

احتمال برنده شدن دارید،ولی یک حالت در 1024 حالت

است.