اسلام یک مذهب و یک ایدئولوژی است و خطاب آن به  

نوع بشر است و هدف غایی آن رستگاری. 

   رستـگاری از چهـار زنـدان همـیـشگی انـسـان: 

جبرطبیعت، 

جبر تاریخ، 

جبر اجتماع  

و بالاخره جبر خویشتن! 

   مبارزه ی اسلام با تبعیضات نژادی و برتری جویی های  

قـومـی که انـعـکاس روح قـبیلـه ای است و اسـلام آن را  

جاهلیت می شمارد، 

    اعلام این که «تـقـوی»،ملاک ارزش و برتـری انسانی  

بـه انـسـان دیـگر است،و نـه وراثـت یـا نـژاد او نسبت به  

انسان دیگر،یا موقعیت اجتماعی و مال و منال او، 

   و اعلام توحید الهی،یعنی یکی بودن خدا؛ 

توحید بشری،یعنی خلق انسانها از «آدم»؛  

و توحید رسالت،یعنی یکی بودن هدف «آدم» تا «خاتم»؛

مسـائـلی نیست که نـیـاز به اثـبـات داشتـه بـاشد ولـی  

اشتـبـاه بـزرگی که در بـسیـاری از اذهـان وجود دارد این  

است که مسئله ی مخالـفـت اسلام با تبعیـضـات نـژادی 

و برتری جویی های قومی را به معنی مخالفت اسلام با  

وجود ملـیـت های گوناگون در جامـعـه ی بـشری تـلقـی  

می کنند در صورتی که اسلام در برابر «برتری نژادی» به  

«بـرابـری نـژادی» مـعـتـقـد است و «تـسویـه» به معنی  

بـرابـری مـلـت ها قـرن ها شعـار مسلـمـانـان راستین و  

آزاد انـدیـشـان و مـلـت هـای مـسلـمـانـی است کـه در  

برابر امپریـالیـسم عـرب مخالفـت و مقـاومت می کردند. 

   اسلام به اصل وجود مـلـت ها به عنـوان یک واقـعـیـت  

مسلم و انکار ناپذیر طبیعی مُعتَرف است وگرنه برای یک  

ایدئولوژی که اساسا" برای مـلّیـت ها وجود و شخصـیت  

مستـقـل قـائـل نیست،بـحث از رابطه ی میان آن ها که  

باید بر اساس بـرابـری باشد،قـابـل طرح نیست.