می گویند چون خواجه بـه شهر مراغه رسید، در این  

اندیشه شد که رصدخانـه بنیـان کنـد. با هلاکوخان این  

مقصود را در میان گذاشت. 

  هلاکو از خواجه پرسید: این کار چه فـایـده دارد؟ 

  خواجه پـاسـخ داد: فـایـده اش این اســت که آدمــی

خواهد دانست که چه واقع می شود. 

  هلاکو گفت: آگاهی از حوادث آسمان چه فایده دارد؟ 

  خواجه به یکی از همراهان گفت که به بالای آن سرا  

رفته و طشت مسـی بزرگـی را از بـام به پـایین پـرتاب

کنـد. تـمـام مـردمـی کـه در آن اطـراف بـودنـد، سخـت

وحشت کردنـد و حتی عده ای به حال غش افتادند. 

  در ایـن هنـگام خواجه بـه هولاکـو گفت:منفـعت علم  

نجوم این است که کسانی بدان وسیله از وقوع حوادث 

آسمـانـی بـه مـوقـع آگـاه شـده و دیـگـران را نـیـز آگـاه

مـی کننـد و در نتـیـجه هیـچ کس دچار هـول و هـراس

نمی شود. 

  هلاکو نظـر خواجه را پسندیـد و دستـور داد تا وسایل  

بنای رصـد خانـه را فراهم کنند. در دامنـه ی کوهی به

نام «رصد داغی»رصدخانه را برپا کردند. 

یادنامه ی خواجه نصیرالدین طوسی 

انتشارات دانشگاه تهران