اگر ایرانی خدمتی بـه جـهـان کرده باشد، بیش از همـه چیز در روشن

کردن اصول آدمیت و اخلاق است. مثنـوی معنوی در بیان رابطه ی انسان

بـا خدا و انسان بـا انسان، نکته و لطیفه ای را فـروگذار نکرده است. دیگر

پیـشوایـان فـرهنگـی مـا از قبیـل فـردوسـی و غـزّالی و خواجه عبـدا... و

ناصر خسـرو و سنایـی و عطّـار و سعـدی و حافـظ می توانند برای روشن

شدن هدف هـای تربیتی مـا بزرگ ترین منبع الهام باشند.

   حس شرافتمنـدی، منـاعت، اعـتـماد به نفس، اطـاعت نکردن از زور و

طغیـان در برابر ستمـگری، ترجیـح دادن مـرگ بر ننگ و اهمیـت دلیـری و

رادمـردی و آزادگـی در سراسر ادبیات ما موج می زند.

   با آن کـه بیش از هفت صـد سال از حمـلـه ی مـغـول می گذرد، چنین

می نماید که هنوز صفات اخلاقی قومی که مغول بر او حکومت می کرد،

در آداب و اخلاق ما دیـده می شود.ستم کشیـدن و تحمّل خفّـت، تَملّـق

و چاپلوسی،خُدعه و دروغ و تَزویـر و ریـا، صفـات مذمـوم اخلاقی هستند

که اگر بخواهیم جامعه ی بهتری بسازیـم ،باید مثل آبلـه و مـالاریا با آنها

مبارزه کنـیـم. در این مـبـارزه می توانیم از افکار و اعمـال گذشتـگان خود

الـهـام گیریم. روزگاری ایرانیان در این سرزمین معـتـقـد بودند که :

دانـش و آزادگـیّ و دیــن و مـروّت

این همه را بنده ی دِرَم نتوان کرد

   از هدف های اساسی تربیت باید این باشد که در افراد حسّ احترام به

حقوق خود و دیگران، احتـرام به آزادی خود و دیگـران، عـدالـت خواهـی و

تنـفّـر از زور، قبـول مسئولیت اجتماعـی و وظیفـه شنـاسـی، همـکاری و

زیستن با دیگران در صلح و صفا تقویت شود.

   در آموختن تـاریـخ ساسانیـان به کودکان خود، باید تأکیـد کنیم آن چه

موجب سقوط امپراتوری ایران شد، انحطاط اجتماعی و دینی و اخلاقی

دستگاه حکـومت بـود و از عـوامل مهـمّ آن می توان به اختلاف طبقاتی

شدیـد، رواج تجمّل پرستی و نبود عدالت اجتماعی اشاره کرد.

آزادی و تربیت

زنده یاد  دکتر محمود  صَناعی