توانگران از دادن آنچه در دست دارند دریغ ورزیدند و بر آن دل بستند.

                                                                                 علی

   آیا مردم سودپرست و مال دوست، از صمیم قلب میهن خود را دوست

می دارند؟

                                                                                  ولتر

   ولتر در باره ی میهن دوستیِ گروه های سرمایه دار و استثمارگر، که

ادعا دارند تنها آنها وطن را دوست می دارند و جهاد و کوشش در راه آن

را فقط به خویشتن نسبت می دهند، شک و تردید دارد، و آنها را دورو و

منافق می داند و می گوید:

   «انسان از خود می پرسد: آیا مردم سودپرست و مال دوست

از صمیم قلب میهن خود را دوست می دارند؟!»

   و همچنین می بینید که ادبا و نویسندگان عصر ولتر، گام را فراتر نهاده

و به طور کلی افراد این گروه را متهم می سازند که آنها نه از انسانیت 

بویی برده اند و نه از چهارپایان به شمار می آیند، بلکه فقط شکلک هایی

هستند که در صورت ظاهر، آدم به شمار می آیند، ولی تنها چیزی که از

دنیای بشری دارند مال و ثروت است و بس!

   اما علی ابن ابی طالب در این موضوع هم از ولتر و همفکرانش سبقت

دارد و مسائلی را مطرح می کند که تجارب و آزمایش های قرون، نشان

داده که آنها حقیقت هایی انکار ناپذیرند. امام علی بدون هیچ گونه تردید

و دودلی می فرماید:

   «ثروتمندان و خوشگذران های ملل، فقط به مال و نعمت دل

بسته اند و گردن کشی کردند»

   در این گفتار بدون کوچک ترین ابهامی، تصریح شده که سرمایه داران

توجهی به مسائل میهنی و کارها و دردهای مردم ندارند و تنها هدف آنها،

این است که مال و ثروتی بر دارایی خود بیفزایند و فقط به چیزهایی مایلند

که به سود آنان باشد، بدون آنکه به وضع توده ی مردم هم اندیشه کنند.

... مال و ثروت اساس شهوت ها است ... و سرمایه دار هرگز به آنچه دارد

راضی نیست و دارایی وی، او را از چیزی که در دست ندارد، بی نیاز

نمی سازد. ... و آن کس که مال و ثروتی اندوخت، خود رأی و خودپسند

گردد»، و کسی که خودخواه و خودپسند شد، میهنی ندارد که آن را

دوست بدارد و در جهان انسانیت، برادران همنوعی ندارد که در سختی

روزگار، با آنها شریک و همدم باشد!

   راستی چقدر زیبا و جالب است جمله ای که امام در تصویر چگونگی

وضع روانی سرمایه دار آورده و گفته است: «توانگر به آنچه در چنگ

آورده دل می بندد و با آن مردم را می گزد» و آن کس که فقط به ثروت

و مال خود دل بندد، حق است که ولتر در وطن دوستی او شک بورزد. 

   و همچنان که ولتر، کارگر را مورد احترام و ستایش قرار می دهد و

آدم های بیکاره و خوشگذرانِ چاپلوس را پست و حقیر می شمارد،

علی بن ابی طالب هم مفهوم  و ارزش وجود انسان را مبتنی بر کاری

که انجام می دهد می داند و دورویان و مردم چاپلوس را پست معرفی

می کند.